Slim & gezond afvallen
Ga naar de inhoud

Is brood gezond?

Slim & gezond afvallen, zonder dieet, met blijvend resultaat
Gepubliceerd door in Eten en drinken ·
Tags: broodgezondheid

Brood behoort al heel lang tot de basisvoedingsmiddelen. Al in de prehistorie kauwde mensen op zaden en granen. Pas veel later werd er in Egypte ontdekt hoe je luchtig brood kon maken. We kopen tegenwoordig zo’n 60 kg per jaar!

Brood is een graanproduct. Meestal is het gemaakt van tarwebloem of tarwemeel, gemengd met water of melk en zout. Om het meel te laten rijzen, wordt er gist of zuurdesem aan toegevoegd. Dat maakt het brood luchtig. Als het gerezen is, wordt het gebakken in een oven.
Brood levert verschillende voedingsstoffen, zoals koolhydraten, eiwit, B-vitamines, jodium (zit in bakkerszout) en mineralen, zoals ijzer.
Alle broodsoorten, behalve witbrood, bevatten veel vezels.


Verschillende soorten:
Volkorenbrood wordt gemaakt van volkorenmeel. Hierbij is de gehele graankorrel vermalen en het brood bevat vaak gebroken en hele korrels. Het grootste deel van de vitamines, mineralen en voedingsvezel bevindt zich in de buitenste laag van de korrel. Omdat de gehele tarwekorrel bij de bereiding van volkorenbrood wordt gebruikt, bevat deze broodsoort in vergelijking met bruinbrood en witbrood de meeste vitamines, mineralen en voedingsvezel.
Het gebruik van de naam "volkoren" is overigens wettelijk vastgelegd in de warenwet, een brood mag alleen "volkorenbrood" genoemd worden als er meel is gebruikt waarin de gehele korrel is verwerkt.

Bruinbrood wordt gebakken van (tarwe)meel. Hierin zit niet alleen het binnenste deel van de graankorrel maar ook een deel van de zemelen en kiemen (buitenkant graankorrel). Omdat maar een deel van de graankorrel voor de bereiding van bruinbrood wordt gebruikt, bevat bruinbrood minder vitamines, mineralen en voedingsvezels dan volkorenbrood, maar wel weer meer dan witbrood.

Witbrood wordt gebakken van bloem. Hierbij is alleen het binnenste deel van de tarwekorrel gebruikt, de kiemen en zaden (buitenste laag) zijn volledig uitgezeefd.

Meergranenbrood wordt van meerdere graansoorten gemaakt. Zoals tarwe en maïs, gerst en rogge. Het gehalte aan voedingsvezels, vitamines en mineralen in meergranenbrood verschilt per soort omdat de verschillende graansoorten verschillende voedingsstoffengehaltes hebben. Ook de voedingswaarde kan verschillen omdat sommige op basis van bloem en andere op basis van (volkoren)meel worden gemaakt.

Zuurdesem- of desembrood is brood waarvan het deeg niet met gist is gerezen, maar met zurig deeg als rijsmiddel. Desembrood is wat steviger dan gistbrood (gist geeft meer volume aan een brood).


Broodverbetermiddelen
Vaak bevat brood broodverbetermiddelen. Deze verbetermiddelen zorgen ervoor dat het brood langer vers blijft of dat het luchtiger en malser wordt. Ze kunnen ook het proces van het bakken verbeteren of versnellen.
Broodverbetermiddelen bestaan uit een combinatie van ingrediënten, zoals melkproducten, vetten, suikers, emulgatoren, enzymen en gluten, eibestanddelen, sojameel en/of meelverbetermiddelen.  

Wil je weten of er verbetermiddelen zijn gebruikt, lees dan de verpakking of vraag het aan de bakker. Bakkers of bakkerijen bepalen namelijk zelf of zij broodverbetermiddelen gebruiken of niet.


Hoe donkerder het brood, hoe meer vezels?
Soms wordt brood donkerder gemaakt met moutextract of gekaramelliseerde
suiker. Die geven brood wel een donkere kleur en een specifieke smaak,
maar zorgen niet voor extra voedingsstoffen.

De kleur van het brood zegt dus niks over de voedingsstoffen die erin zitten.
De gebrande mout die wordt toegevoegd om het brood bruin te kleuren heeft ook een nadeel. Bij het branden van mout wordt acrylamide gevormd, dit kan volgens de NVWA het risico op verschillende soorten kanker verhogen. In brood zonder mout wordt overigens ook een kleine hoeveelheid acrylamide gevormd, maar door gebrand mout toe te voegen bevat het dus wel méér acrylamide.


Brood bevat veel zout!
Brood levert naast verschillende belangrijke voedingsstoffen ook zout. Zout is nodig voor het bakproces en wordt ook toegevoegd voor de smaak. Volgens het Voorlichtingsbureau Brood bevat een boterham gemiddeld 0,4 gram zout. Het Voedingscentrum adviseert om dagelijks 5-6 sneetjes te eten, die leveren ongeveer 3 gram zout. De aanbevolen hoeveelheid zout is maximaal 6 gram per dag. Brood levert in dat geval dus al bijna de helft hiervan.

Fytinezuur
Fytinezuur (fytaat) komt van nature voor in de buitenste lagen van granen en zaden. Fytinezuur komt vooral voor in graanproducten waarin de gehele korrel is verwerkt, zoals volkorenbrood. Fytinezuur bindt zich aan mineralen en spoorelementen zoals calcium, ijzer en zink. Door deze verbinding kunnen deze stoffen minder goed door het lichaam worden opgenomen.  

Een deel van het fytinezuur verdwijnt tijdens het bereidingsproces. Een langere rijstijd en een lagere zuurgraad zorgen voor meer afbraak. Volgens sommige onderzoeken kan een voeding op basis van veel granen en bonen, die rijk zijn aan fytinezuur, bijdragen aan een mineralentekort.


Word je van brood dik?
Een snee volkorenbrood weegt ongeveer 35 gram en bevat ca. 75 kilocalorieën. Brood levert vooral energie in de vorm van koolhydraten, het bevat weinig vet. Van brood op zich word je niet dik.

Het beleg kan je wel aardig wat calorieën opleveren, vooral als je te dik smeert en te vaak kiest voor vet of zoet beleg. Eet brood met beleg in plaats van beleg met brood. Let op! Luxebroodjes bevatten meer calorieën dan gewoon brood. Maak dus een verantwoorde keus.


Broodtips

  • Kies geregeld voor volkorenbrood dit bevat de meeste vitamines, mineralen en voedingsvezels.

  • Calorieën besparen? Besmeer en beleg één snee brood en leg er een andere bovenop. Dat scheelt al gauw 50 kcal.

  • Snij je brood zelf dan is het dikker, je eet minder boterhammen en gebruikt dus ook minder beleg.

  • Besmeer en beleg je boterham voor de helft en vouw dubbel.

  • Beleg brood met stukjes fruit of groente. Bijvoorbeeld een boterham met kaas, tomaat en komkommer, dat vult goed.

  • Drink een glas sinaasappelsap bij de broodmaaltijd dat bevordert de opname van ijzer uit het brood.

  • Besmeer de boterham met halvarine of boter deze bevatten belangrijke vitamines zoals A en D.

  • Bak je zelf brood, gebruik dan zout met jodium. (Jozo-zout of bakkerszout) Jodium is belangrijk voor het zenuwstelsel en de stofwisseling.

  • Kies ook eens voor een cracker, knäckebröd of ontbijtgranen als broodvervanging. Ze bevatten dezelfde voedingsstoffen als brood (maar er zit niet altijd jodium in). Door hiermee af te wisselen verlaag je ook het zoutgebruik.

  • Wissel volkorenbrood af met bruinbrood. Bruinbrood bevat aanzienlijk minder fytinezuur dan volkoren- en meergranenbrood. Zuurdesembrood is ook een gezond alternatief. Door de lange rijstijd bevat het ook minder fytinezuur.

  • Brood staat in de top 10 van producten waarvan het meeste wordt weggegooid in Nederland. Vries eventueel brood in dan blijft het langer houdbaar.

  • Let op de kleur van het brood. Donker brood hoeft niet gezonder te zijn!


Bronnen: Voedingscentrum, Voorlichtingsbureau Brood, Foodwatch

Vond je dit een interessant bericht? Deel 'm met anderen!




Geen commentaren

© 2018 Vivolé

Terug naar de inhoud